فرهیختگان گیلان:  اهالی سیاست و نظریه پردازان علوم سیاسی احزاب را یکی از ستون‌های دموکراسی و نیز خانه‌ای برای تمرین اداره کشور می‌دانند. محلی که افراد و چهره‌های شاخص سیاسی، فرهنگی و اجتماعی گردهم می‌آیند تا به صورت یک جمع قانونی و سازمان یافته،  برنامه‌های خود جهت اعمال در تصمیم‌گیری‌ها، سیاست ‌گذاری و مدیریت اجرایی کشور و در نقطه‌ نهایی به عنوان اکثریت پارلمان یا دولت و سکان‌دار اصلی حکومت اعمال کنند. امروزه حزب، ضرورت سیاست‌ورزی مدرن شناخته می‌شود، چنان‌که این نهاد می‌تواند یکی از شرط‌های اساسی برای گذار مسالمت‌آمیز به دموکراسی سیاسی باشد. نسخه‌ای که شاید بیش از هر زمان دیگر به کار کشور بیاید. از طرفی با توجه به تقویت ایده و تئوری برنامه‌ریزی و تصمیم‌ساری محلی در کشورهایی با بافت جغرافیایی، اقتصادی، قومی و فرهنگی نظیر ایران، نقش احزاب محلی یا استانی با کارکردهای مورد اشاره بیش از پیش اهمیت پیدا می‌کند. بنابراین لازم است احزاب استانی در گیلان نیز از فضای سیاسی به‌وجود آمده پس از انتخابات ریاست جمهوری یازدهم استفاده کنند و به بازسازی کادر خود و تدوین برنامه‌هایی متناسب با دوران گذار فعلی پس از حدود یک دهه رکود سیاسی اقدام کنند.پیش‌نیاز این پوست‌اندازی، آشنایی با گذشته، وضعیت فعلی و برنامه‌های آینده این احزاب و تشکل‌ها است. همچنین با توجه به نقش شعبات استانی احزاب سراسری، در بهبود  پویایی فضای سیاسی و ارتقای سطح سیاست‌ورزی در استان در یادداشت‌هایی از چند نماینده احزاب ملی فعال در گیلان، برنامه‌های احزاب متبوع آنها را برای آینده بررسی کردیم