علیرضا کنعان رو

کار روزنامه‌نگاری در چارچوب جغرافیایی یک استان به هیچ وجه نمونه‌یی از فعالیت در نشریات فراگیر کشوری به شمار نمی‌آید بلکه مختصات و عوارض جانبی مخصوص به خود را دارد. اگر شما بخواهید به عنوان یک روزنامه‌نگار استانی به فعالیت بپردازید بدون شک عرصه محدودتری را برای عرض اندام خواهید داشت. البته باید در نظر داشت که این محدودیت‌ها صرفا به معنای منفی خود به کار نمی‌رود و می تواند دارای زوایای مثبتی نیز باشد. گردش مالی نشریات استانی خصوصا در استانی مانند گیلان که به لحاظ رشد صنعتی و فضای کسب و کار در شرایط خوبی به سر نمی‌برد، استقلال نشریات از مراکز مجتمع قدرت و ثروت را با خطراتی چند تهدید می‌کند. در شرایطی که بسیاری از نشریات از انواع و اقسام رانت‌های دولتی و شبه دولتی برخوردار هستند، نشریات مستقل استانی که کار حرفه‌یی روزنامه‌نگاری را سرمشق فعالیت‌های خود قرار داده‌اند با نارسایی‌های مرد‌افکنی می‌توانند مواجه شوند. پیامد دیگری که بر نشریات استانی قابل برشمردن است، تمرکز موضوعی بر مسایل جدی در یک جغرافیای خاص است. این مساله اگرچه تکثر موضوعی برای روزنامه‌نگاران استانی را با چالش مواجه می‌کند، با این حال می‌تواند دارای این بعد مثبت باشد که مخاطبان این‌گونه نشریات با پرداخت عمیق‌تر و موشکافانه‌تری به مسایل خود مواجه می‌شوند. مساله دیگری که در زمینه فعالیت نشریات استانی به چشم می‌خورد این است که به طور معمول این نشریات از سطح پایین‌تری در زمینه فعالیت حرفه‌یی نسبت به سایر نشریات فراگیر کشوری برخوردار هستند. این مساله را می‌توان در چارچوب کمبود نیروهای مجرب، آموزش دیده و حرفه‌یی در زمینه کار روزنامه‌نگاری تحلیل کرد. در یک چنین شرایطی با این‌که به لحاظ کمیت آماری، نشریات استانی خصوصا در استان گیلان، از سطح بالایی برخوردارند اما به لحاظ کیفت و بازدهی عموما قابل توجه و تایید نمی‌باشند. اکثر قریب به اتفاق نشریات فعال در چارچوب جغرافیایی یک استان خاص، با توجه به مشکلات و موانعی که در مقابلشان وجود دارد به مسیرهایی متفاوت از رسالت مطبوعاتی خود منحرف می‌شوند.  بیشتر این نشریات در واقع به مرکزی برای نشر آگهی‌های ویژه که از رانت‌های خاص برمی‌خیزد تبدیل شده و اثری از نگاه تولید محور به مطالب و اخبار و تحلیل‌ها در آنها دیده نمی‌شود. در همین راستا اگر بخواهیم از موانع پیش‌روی نشریات استانی عبور کرده  و مطبوعه‌یی شایسته، مستقل و حرفه‌یی را به مخاطبان عرضه کنیم باید چند نکته را در زمینه‌کاری خود در نظر داشته باشیم؛ یکی از مسایلی که باید در نشریات استانی موردنظر واقع شود آموزش و تربیت روزنامه‌نگاران جوان است که بتوانند در چارچوب فعالیت حرفه‌یی، در سطح بالایی از روزنامه‌نگاری گام برداشته و فضای فرهنگی استان را غنی‌تر سازند. در همین زمینه خوشبختانه در استان گیلان نشریاتی وجود داشته‌اند که سابقه شناساندن روزنامه‌نگاران حرفه‌یی را به دنیای روزنامه‌نگاری در پرونده خود به ثبت رسانده‌اند. همچنین مسوولان راهبردی نشریات استانی باید با کمال ظرافت به پرداخت موضوعات جدی استان همت گماشته و از نیروهای متخصص و کارشناسان مربوط به هر حوزه در تولید آثار خود سود برند. در نهایت باید اذعان داشت که روزنامه‌نگاری استانی دارای عوارض و پیامد‌های مخصوص به خود است که می‌تواند ظرفیت کار روزنامه‌نگاری را افزایش و یا کاهش داده و بر جریان فرهنگی هر منطقه تاثیر‌گذار باشد.