فرشاد نوروزپور

noroozpor

بارها در محافل مطبوعاتی این گلایه از جانب مدیران دولت یازدهم شنیده‌ می‌شود که چرا برنامه‌ها و تصمیمات دولت آن‌طور که باید و شاید به صورت مطلوب در میان عموم مردم تبیین و تشریح نمی‌شود و به همین میزان تبلیغات رسانه‌ای مخالف دولت با سرعت و عمق زیادی به جامعه می‌رسد.

در روی دیگر کاغذ، فعالین و چهره‌های سیاسی اصلاح‌طلب و اعتدال‌گرای همسو اما خارج از دولت نیز در بزنگاه‌های حساس نظیر انتخابات از فقدان کارآمدی و قدرت رسانه‌ای خود حرف می‌زنند و در صورت ناکامی‌شان، یکی از دلایل را عدم توفیق در استفاده از فضای رسانه‌ای می‌نامند.

بنابراین این نوشتار شامل دو بخش خواهد بود. نخست ناظر بر نحوه تعامل و رفتار مدیران دولت و رسانه‌های همسو با آنان. واضح است که اگر دولت پیشین، چنین گلایه‌ای از مطبوعات و دیگر رسانه‌های تحول‌خواه و مستقل می‌داشتند چندان قابل اعتنا نبود. زیرا هیچ تناسب و همدلی میانشان وجود نداشت. اما بر همگان به‌ویژه اهالی مطبوعات و خود دولتمردان امروز و سایه‌نشینان دیروز روشن است که تلاش، اضطراب و اهتمام روزنامه‌نگاران و رسانه‌های مستقل برای روی کارآمدن دولت اعتدال، آن هم از روی خیرخواهی و دلواپسی برای آینده کشور، اگر بگوییم بیشتر از ستاد انتخاباتی آقای روحانی نبود، قطعا کمتر هم نبوده است.

متاسفانه بعد از آغاز کار دولت یازدهم، روزنامه‌نگارانی که هشت سال هرگونه پرسش، تحقیق و گزارش‌نویسی پیرامون عملکرد ضعیف و تصمیمات نادرست دولت سابق از جانب آنها با برچسب‌های گوناگون، تهدید و برخورد روبرو می‌شد و انتظار داشتند با روی کار آمدن دولت راستگویان، دست‌کم همدلی و نزدیکی فکری‌شان با دولت عاملی برای تقویت ارتباط و دسترسی به مسوولان اجرایی و تصمیم‌سازان کشور باشد، امید خود را از دست رفته دیدند. انگار در بر همان پاشنه می‌چرخید. مسوولین دولت اعتدال گویا همه خبرنگارانی که در هشت سال گذشته از هرگونه قدرت سیاسی به‌دور بودند و خودشان با رغبت، تمایل به همکاری با آنها داشتند را فراموش کردند، پاسخ تماس‌هایشان را نمی‌دادند و یا در بهترین حالت به مسوولین دفتر‌ها و اطرافیان حواله می‌دادند. خبرنگاری که برای مصاحبه با فلان مدیر دولت فعلی، مورد بازخواست قرار گرفته، نه انتظار دریافت کمک نقدی و نه علاقه‌ای به استفاده از رانت دولتی دارد و تنها می‌خواهد به اعتبار نزدیکی به منبع دست اول خبر، وظیفه حرفه‌ای خود را انجام دهد. در مقابل اما عملکرد دولتی‌ها نشان می‌دهد خبرنگاران خبرگزاری‌ها و روزنامه‌هایی که دیروز، امروز و حتی فردا منتقد و مخالف سرسختشان بودند با آغوش باز پذیرایی می‌شوند. پای ثابت مجالس اهدای کارت هدیه و کنفرانس‌های خبری می‌شوند،  به درخواست‌های مصاحبه‌شان ترتیب اثر داده می‌شود و…

حال اگر مدیران دولت در صورت بهره‌مندی از مشاوران رسانه‌ای امین و حرفه‌ای که البته در بسیاری از موارد، فقدان آن نزد مدیران دولتی کشوری و استانی حس می‌شود، تحلیل محتوا انجام دهند و بازخورد عملکرد رسانه‌ای خود را بررسی کنند، به پاسخ این سوال می‌رسند که چرا برنامه‌ها و تصمیمات دولت به‌درستی به جامعه منتقل نمی‌شود و درمی‌یابند که گلایه‌شان نه متوجه رسانه‌ها و روزنامه‌نگاران مستقل که باید متوجه حلقه انحصاری روابط عمومی‌ها و مشاوران به ظاهر رسانه‌ای خود باشد.

تاکید می‌کنم که این دغدغه نه برای نزدیکی به مدیران دولتی در کشور و استان به منظور بهره‌مندی از رانت‌های مادی و غیرمادی -آن‌طور که بسیاری در هشت ساله گذشته و همین یک‌سال و نیم اخیر کرده و می‌کنند- که برای پیشگیری از تکرار لحظات پردغدغه و نگرانی ماقبل پیروزی دولت اعتدال است.

و اما در خصوص نیروهای سیاسی خارج دولت؛ بسیاری از این فعالین سیاسی چه در قالب چهره‌های منفرد و چه در قالب احزاب، بر مبنای مناسبات چند دهه گذشته، هرگز نیاز به یک مشاور رسانه‌ای را حس نمی‌کنند. خودشان فعالیت‌های رسانه‌ای را تنظیم و طراحی می‌کنند. متاسفانه تصور نادرستی که در یک سال و نیم اخیر در میان تعداد زیادی از فعالین سیاسی اصلاح‌طلب وجود دارد، افزایش همکاری و ارتباط با رسانه‌های محافظه‌کار و دولتی(در معنای عام) به امید نزدیکی و ایجاد اعتماد با محافظه‌کاران و گروه‌های سیاسی در بدنه حاکمیت است. در واقع این ناشی از فقدان قدرت تحلیل رسانه است که یک نامزد بالقوه انتخابات مجلس آینده، برنامه‌های خود را در گفت‌و‌گو با یک روزنامه با مخاطبانی کاملا مجزا از پایگاه رای خود تشریح کند و قس‌علی‌هذا.

این‌جا هم باید تاکید کرد همان‌طور که نسبت به مدیران دولتی و صاحب‌منصبان دولتی چشم‌داشتی برای کسب قدرت و ثروت وجود ندارد، به طریق اولی روزنامه‌نگارانی که در هشت سال با دلهره و اضطراب، انعکاس صدا و برنامه‌های فعالین سیاسی خارج از دولت بودند، در روزگار امن و آسایش هم چنین انتظاری ندارند و طرح این مسایل انگیزه‌ای جز دلسوزی نسبت به آینده کشور نداشته و ندارد. جا دارد فعالین سیاسی خارج از دولت و نیز مدیران دولت اعتدال، به جای حمایت و حتی رغبت به حل شدن در رسانه‌ها و پایگاه‌های مطبوعاتی مخالف خود، با تحلیل درست و بهره‌گیری از مشاورین رسانه‌ای دلسوز و کاربلد، پایگاه خود را در جامعه از دست ندهند.