فرهیختگان گیلان: فعالین سیاسی درون هر استان همواره بیشترین ارتباط با لایه های زیرین جامعه و حلقه های بعدی فعالین سیاسی درون آن جغرافیا را دارند. فعالینی که یا به دلیل حضور در مشاغل و مناصبی نظیر نمایندگی مجلس، مدیرکلی، فرمانداری و …این ارتباط را کسب کرده اند و یا از طریق خصوصیات و شخصیت اجتماعی شان.اما برای نقش آفرینی وسیع یک سیاست مدار فعال در یک استان این کافی نیست. یک سیاست مدار باید به موازات ارتباط محلی، قدرت ملی نیز داشته باشد. شاید همین مساله است که همواره سیاسیون هر استان سعی در معرفی و حمایت از نمایندگان خود در عرصه های مختلف و حتی با گرایشات سیاسی متفاوت برای حضور در مشاغل ملی دارند. حضور در دولت و ارتباط با طیف سیاسی حاکم به اندازه ای اهمیت دارد که سرنوشت یک سیاستمدار را در استان خودش دگرگون کند. فرهیختگان به بررسی سه شخصیت سرشناس سیاسی از گیلان می پردازد که این روزها نقش پررنگ تری از گذشته در سپهر سیاسی گیلان بازی می کنند. نقشی که می تواند منتج به اتخاذ تصمیمات انتخاباتی باشد یا موثر در چینش مدیران استانی.

   mosalas

 

محمدباقر نوبخت، نامدارترین شخصیت سیاسی گیلان

گیلان با سابقه سیاسی و فرهنگی‌اش هیچ‌گاه در بین مدیران ارشد نظام سهمی نداشت. این محمدباقر نوبخت بود که بعد از سی‌وچهار سال از بین گیلانی‌ها بالاترین مقام مدیریتی را به دست آورد. معاون رییس‌جمهور و رییس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور و البته سخنگوی دولت. پس بی‌دلیل نیست که نوبخت اینک یکی از پرنفوذترین چهره‌های سیاسی در بین مدیران و سیاسیون گیلان است.  وی عضو خانواده‌ای سرشناس و مذهبی در رشت است. نوه مرحوم آیت‌الله حجتی شفتی در یکی از قدیمی‌ترین محلات رشت به دنیا آمد و در روزهای انقلاب کتاب‌فروشی محلش پاتوق او و همفکرانش شد. گروهی که بعد از انقلاب اداره امور شهر و حتی استان را به دست گرفتند. وقتی انقلاب پیروز شد، نوبخت مدیر معروف‌ترین دبیرستان شهر رشت شد و سپس به کرمانشاه رفت تا مدیرکل آموزش‌وپرورش آن استان شود. عزیمتش به استان دیگر دیری نپایید و او به شهرش بازگشت تا در مجلس دوم، نماینده اول رشت شود. عنوانی که تا مجلس پنجم با او همراه بود. دوران اصلاحات که آمد، نوبخت با تیزهوشی سیاسی‌اش قید مجلس را زد و به مجمع تشخیص مصلحت رفت تا هم در کنار سیاستمداری همچون آیت‌الله‌هاشمی قرار بگیرد و هم مبادا شکست خورده انتخابات شود. نوبخت حزب اعتدال و توسعه را تاسیس کرد تا تمام قد، حامی آیت‌الله‌هاشمی باشد. حمایتی که در انتخابات سال ۸۴ به اوج رسیده بود. روزهای بعد از دوم خرداد نوبخت گوشه عزلت گزید اما هنوز در شهرش بروبیایی داشت و جلساتی برگزار می‌کرد. جلساتی که در یکی از آنها روزنامه‌نگار اصلاح‌طلب جوانی از او پرسید که «چگونه شما می‌خواهید بدون ارتباط با دنیای خارج، اقتصاد مملکت را رونق بخشید». آن روزها که ‌‌ آیت‌الله‌هاشمی و نوبخت راست محسوب می‌شدند و فاصله زیادی بود بین اصلاح‌طلبان و راست‌ها، نوبخت به لبخندی در جواب اکتفا کرد و شاید هیچ‌کس در آن جلسه فکرش را هم نمی‌کرد که نزدیک به دو دهه بعد نوبخت، این بار در مقام یک مسوول ارشد نظام باید فکری برای پاسخ به این سوال داشته باشد. حال سال‌ها از عزیمت نوبخت از شهرش می‌گذرد اما تاثیرگذاری‌اش بر فضای سیاسی شهر چندین برابر شده است. در رشت، نوبخت را بعد از آن مناظره تاریخی‌اش با نماینده احمدی‌نژاد در تلویزیون (انتخابات ۸۴) کسی ندید. رفت و آمدش در رشت به حلقه دوستان نزدیکش محدود شد. حتی در افطاری‌های هرساله پرورشگاه مژدهی که توسط خانواده نوبخت برگزار می‌شد، از سال ۸۴ تا ۹۲ تعداد شرکت‌کنندگان به انگشتان دو دست هم نمی‌رسید. اما وقتی روحانی رییس‌جمهور شد، نوبخت دوباره بازگشتی غرورآفرین به زادگاهش داشت. در افطاری پرورشگاه مژدهی در سال ۹۲ جای سوزن انداختن نبود. از نماینده مجلس بگیر تا سران برخی از احزاب اصلاح‌طلب و حتی برخی از چهره‌های اصولگرا به مراسم آمده بودند. اما اکثریت حاضرین چهره‌های نه‌چندان نام‌آشنا بودند که برای اصلاح‌طلبان و اصولگرایان ناشناخته بودند. چهره‌هایی که اینک اعتدال‌گرا محسوب می‌شدند و متعلق به طبقه مدیران میانی استان بودند. آن جلسه برای نوبختی که هنوز مسوولیتی در دولت نداشت خوش‌یمن بود. چند هفته بعد نوبخت معاون رییس‌جمهور و همه‌کاره دولت شد. روزهای قدرت نوبخت هم بالاخره فرارسید. نوبخت اینک نامدارترین شخصیت سیاسی گیلان شده است. تحصیل‌کرده اقتصاد از دانشگاه انگلستان و توسعه اقتصادی از مرکز مطالعات کاربردی ژنو سوییس، اگرچه مسوولیت اصلی‌اش هدایت کشور است اما همواره نیم‌نگاهی به استان زادگاهش دارد و نقل است که اینک در گیلان  تغییراتی  نیست که بدون نظر نوبخت اعمال نشود. اکنون ردپای نوبخت در تمام عزل و نصب‌ها و برنامه‌ها در گیلان دیده می‌شود. قدرتش آن‌قدر بوده که فشار رقیبان دیروز و دوستان امروز اصلاح‌طلبش برای انتخاب استانداری تاثیری در او نگذارد و نفوذش آن‌قدر زیاد هست که همگان لیست آینده ائتلاف اصلاح‌طلبان و اعتدالیون رشت برای انتخابات مجلس را متاثر از او بدانند و از هم‌اکنون به فکر لابی و جلب نظر او باشند. در ضمن یادمان باشد که او ارتباط نزدیک و دوستانه‌ای با آیت‌الله قربانی، نماینده ولی‌فقیه در گیلان دارد و در بین بخشی از اصولگرایان هم از مقبولیت برخوردار است. اگرچه در عین این مقبولیت، منتقدین سرسختی در بین هر دو جناح اصول‌گرا و اصلاح‌طلب دارد.

علی صوفی، اولین وزیر گیلانی دولت‌های بعد از انقلاب

علی صوفی، زاده یکی از روستاهای گیلان است. چهره‌ای فعال در زمان انقلاب که اولین پست مدیریتی ارشد را در دولت موسوی گرفت و استاندار بوشهر شد. آیت‌الله‌هاشمی که رییس‌جمهور شد او به کهگیلویه و بویراحمد رفت تا استاندار آنجا شود. اما حضور خاتمی در راس دولت جمهوری اسلامی برای او خوش‌یمن بود. چه آن‌که او بار دیگر به زادگاهش بازگشت و این بار استاندار گیلان شد. روزهای استانداری‌اش باب ارتباطش با نیروهای سیاسی استان را تقویت کرد. تقویتی که او را با حمایت و پیگیری‌های قاطع نمایندگان استان گیلان به صدارت رساند تا علی صوفی اولین وزیر گیلانی دولت‌های بعد از انقلاب لقب بگیرد. صوفی تنها سهم گیلانی‌ها بود، از دو دهه بعد از انقلاب. پس بی‌دلیل نبود که در سال ۸۰ اتحادی بین سیاسیون گیلان و نمایندگان استان شکل بگیرد و صوفی را وزیر تعاون دولت کند. اما پایان عمر دولت خاتمی پایان سیاست ورزی‌های صوفی نیز بود. وقتی خاتمی از ساختمان ریاست جمهوری رفت، صوفی از خدمات دولتی بازنشسته شد و به سمت بخش خصوصی رفت اما ارتباطش با فعالان سیاسی استان گیلان و به‌خصوص دوم خردادی‌هایی چون جبهه مشارکت و سازمان مجاهدین انقلاب حفظ شد. حال که یک دهه از روزهای عزلت این سیاسیون گذشته است، آن‌ها دوباره دور هم جمع شده‌اند و تمام حواسشان را معطوف به انتخابات مجلس کرده‌اند. صوفی شاید همچون نوبخت بر تمام سیاسیون گیلان تاثیرگذار نباشد اما لابی‌هایش می‌تواند بخشی از نیروهای اصلاح‌طلب را به خود جلب کند و از این‌رو رویدادهای سیاسی استان، بی‌تاثیر از او و دوستانش نیست. دوستانی که در بین آنها نمایندگان سابق مجلس، معاونین استاندارهای سابق و مدیران سابق رده بالای استان دیده می‌شود. صوفی نه به مانند نوبخت؛ اما تاثیرگذاری خودش را دارد.

  الیاس حضرتی، محبوب آذری زبان‌های رشتی

الیاس حضرتی از موسسین سپاه پاسداران در گیلان و فرمانده این نهاد نظامی در اوایل انقلاب است. او در مبارزه با منافقین مجروح هم شده بود تا این‌که سپاه را به قصد مجلس سوم ترک کرد. مجلس سوم مجلس چپ‌ها بود و حضرتی چهره‌ای مستقل اما متمایل به چپ‌ها محسوب می‌شد. او در زمینه حضور در مجلس رکورددار است. حضرتی همانند نوبخت سابقه حضور در چهار دوره مجلس را دارد. مجالس سوم، چهارم و پنجم از رشت و ششم از تهران. عمده دلیل موفقیتش در ماندگاری در مجلس، آذری‌زبان بودن و پیوند با اصلاح‌طلبان بوده است. از این‌رو او دارای پایگاه اجتماعی تاثیرگذاری در رشت است. پر بیراه نیست اگر بگوییم او بعد از نوبخت تاثیرگذارترین شخصیت سیاسی در گیلان است. حضرتی در سال ۸۱ روزنامه اعتماد را تاسیس کرد تا ضلع دیگری از حامیانش تشکیل شود. او همواره خود را به جناح راست اصلاح‌طلب نزدیک کرده است. از عضویتش در حزب همبستگی گرفته تا حمایتش از کروبی در انتخابات سال ۸۴ و ۸۸٫  او اینک ارتباط خوبی با فعالان رسانه‌ای دارد که می‌تواند به این ارتباط در کنار ارتباطش با فعالان اصلاح‌طلب و آذری زبان‌های گیلان تکیه کند. اخیرا شایعاتی در رشت پیچیده بود که حکایت از حضور احتمالی او در انتخابات مجلس از رشت دارد اما سریعا این شایعه تکذیب شد و شایعه دیگری در شهر شکل گرفت که حضرتی از همان تهران برای کاندیداتوری اقدام خواهد کرد. اما کاندیداتوری حضرتی از تهران، به معنای غیبتش از فضای سیاسی رشت نخواهد بود؛ چه آن‌که اکنون برخی از مدیران رده بالای استان از دوستان و یاران قدیمی حضرتی هستند و نظر و حمایت او در انتخابات آینده مجلس از کاندیدای خاص، حتما تاثیرگذار خواهد بود. حضرتی به واسطه دوستی‌اش با اصلاح‌طلبان گیلان حتی در لیست پیشنهادی استانداری گیلان هم قرار گرفت. لیستی که نوبخت به آن وقعی نگذاشت و یکی از نزدیکان و همکاران قدیمی‌اش را به این سمت گمارد یا حداقل در انتصابش یاری رساند. حضرتی دارای حلقه‌ای باتجربه از فعالین سیاسی در استان است که پایگاه اجتماعی‌شان بیشتر در بین آذری‌های ساکن رشت، مدیران اسبق و طبقه متوسط شهری است.

اگر نوبخت چهره ملی اعتدالیون گیلان است و علی صوفی چهره ملی طیف چپ اصلاح‌طلب، الیاس حضرتی حتما چهره ملی طیف راست اصلاح‌طلب محسوب می‌شود.

One thought on “فرهیختگان تاثیرگذاری سه شخصیت سیاسی در گیلان را بررسی می کند: مثلثی از اعتدالیون و اصلاح طلبان

  1. نوبخت از ابتدای مجلس سوم تا انتهای مجلس ششم (چهار دوره)نماینده مردم رشت در مجلس بود.دوره وکالت او در مجلس ازدوم تا پنجم نبود.الیاس حضرتی هم از موسسین سپاه در گیلان نبود.خوشبختانه هنوز عده ای از بنیانگزاران سپاه در رشت زنده اندمثل آقایان امیرگل وهوشیاری و….حتی علی ربیعی(وزیر کار فعلی)حوالی سال۶۱مدتی فرمانده سپاه رشت بود.ککجای اول انقلاب حضرتی بنیانگزار وفرمانده سپاه در گیلان بود؟

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*
*
نشانی وبسایت