فرهیختگان گیلان: بر اساس آخرین آمار ارائه شده از سوی وزارت کشور، ۲۴۰ حزب و تشکل سیاسی دارای مجوز فعالیت هستند که به لحاظ تنوع جغرافیایی، صنفی، جناحی و گستردگی در دسته‌های مختلفی قرار می‌گیرند که البته تعداد احزاب فعال در این میان چندان زیاد نیست. از طرفی تعدادی از احزاب سراسری نظیر حزب جمهوری اسلامی نیز در گیلان سابقا فعالیت داشتند که امروز متوقف شده است، تعدادی هم نظیر حزب مردمی اصلاحات درصدد تاسیس نمایندگی گیلان هستند. اما اسامی احزاب و تشکل‌های مجوز دار سراسری که در گیلان دارای تشکیلات و دفتر می‌باشند به همراه مسوولانشان به این ترتیب است:

حزب اسلامی کار : سید نیما مجتبایی، اراده ملت ایران : رامین مقدسی، اعتدال و توسعه: کیوان محمدی، اعتماد ملی: کامران احمدیان، انجمن اسلامی مهندسان :جمشید رسایی، انجمن اسلامی مدرسین دانشگاهها: مهرعلی همتی‌نژاد ،انجمن اسلامی جامعه پزشکان کشور : انوش مرادی، انصار حزب الله: محمد علی اسلامی، جامعه روحانیت مبارز: (با محوریت) غلامرضا شفیعی‌زاده امام جمعه موقت رشت، جامعه اسلامی مهندسین: جبار کوچکی نژاد، کارگزاران سازندگی: غلامحسین بخشی، مجمع پیروان خط امام(ره) : اسحاق راستی، مجمع روحانیون مبارز: حجت‌الاسلام یوسفی، مردم سالاری: کمال لشکری، حزب موتلفه اسلامی:حسن کربلایی و حزب  همبستگی ایران اسلامی: عبدالغفار یوسفی.

نگاهی به تقسیم‌بندی سیاسی احزاب مورد اشاره نشان‌می‌دهد برتری فعالیت‌های حزبی در استان با اصلاح‌طلبان و نیروهای اعتدالی و میاره‌رو است. به تعبیر دیگر احزاب اصول‌گرا نتوانسته‌اند آن‌طور که سال‌ها فعالیت و حضور مستمر در عرصه سیاسی پس از انقلاب ایجاب می‌کند، در استان‌ها عضو‌گیری و فعالیت نمایند.

البته این نقیصه به بعضی از احزاب در طیف‌های مختلف وارد است که بعضا فقط یک یا دو نفر به عنوان نمایندگان آن حزب در استان شناخته می‌شوند. اکثریت اصلاح‌طلب و میانه‌رو احزاب گیلانی پس از انتخابات خرداد ۱۳۹۲ و روی کار آمدن دولت حسن روحانی گویی حیات دوباره‌ای گرفتند. جلسات و نشست‌های اعضای احزاب، هم‌اندیشی‌های مشترک و تشکیل ائتلاف‌های سیاسی و صدور بیانیه‌ها در مقاطع مختلف نشان‌گر تحرک دوباره احزاب در استان گیلان است. روندی که با نزدیک‌تر شدن موسم انتخابات آتی مجلس شورای اسلامی بی‌شک شتاب بیشتری نیز پیدا می‌کند.

اما آن‌چه در این میان قابل بررسی است، نگاهی به وضعیت احزابی است که ریشه در استان گیلان دارند. با کنار گذاشتن جمعیت کارکنان ایران به دبیرکلی کاظم نصیر‌اف که چند سال قبل منحل شد، سهم استان گیلان از احزاب و تشکل‌های دارای مجوز، ۴ مورد است. حزب وحدت ایران اسلامی، حزب مشارکت‌های مردمی، مجمع اسلامی فرهنگیان، کانون فرهنگیان استان گیلان. در ادامه علاوه بر معرفی این احزاب و تشکل‌ها، نگاهی می‌اندازیم به عملکرد گذشته و برنامه‌های آینده‌شان:

 

  حزب وحدت ایران اسلامی

تاریخ صدور مجوز: ۲۳/۱۰/۱۳۷۹

دبیرکل: حجت‌الاسلام احد محبی شولمی

اعضای شورای مرکزی: عباس ادهم، محمد‌علی جعفری، بهرام حسن‌زاده، امیر امیری، فرشاد افشار نادری، مرتضی عرب عامری، نصرت الله صمدی، محمد امین دارابی، علی علیزاده، نورعلی احمدی، محسن منسوبی، عیسی رحمانی، قاسم کیانی، علی رسته، مریم قربان‌زاده و نرجس قربان‌زاده

آخرین مجمع عمومی: ۱۳۸۷

مجمع عمومی بعدی: مهر ۱۳۹۳

تصمیم برای تبدیل مجوز حزب به سراسری

نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری:

۱۳۸۰: سید محمد خاتمی

۱۳۸۴: آیت‌الله هاشمی

۱۳۸۸: نامزدهای جریان اصلاحات

۱۳۹۲: حسن روحانی

نامزدهای انتخابات مجلس شورای اسلامی:

مجلس ششم و هفتم : لیست ائتلاف اصلاح طلبان در گیلان

مجلس هشتم و نهم : دعوت به حضور در انتخابات بدون معرفی نامزد

 

حزب مشارکتهای مردمی گیلان

تاریخ صدور مجوز:۱۹/۱۲/۱۳۸۱

دبیرکل: سهیلا حاجتی مدارایی

اعضای شورای مرکزی: افشین پرتو، بهزاد روحی، جمشید مهربان، معصومه پور‌رجبیان و آمنه احمدی

آخرین مجمع عمومی: ۱۳۸۲

مجمع عمومی بعدی: پاییز ۱۳۹۳  ( جهت تدوین برنامه کاری حزب)

نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری:

۱۳۸۰: سید محمد خاتمی

۱۳۸۴ و۱۳۸۸ : نامزدهای جریان اصلاحات

۱۳۹۲: محمدرضا عارف – حسن روحانی

نامزدهای انتخابات مجلس شورای اسلامی:

مجلس ششم: سهیلا مدارایی در رشت

مجلس هشتم: حسن تامینی در رشت

مجلس هفتم و نهم: بدون معرفی نامزد

 

 مجمع اسلامی فرهنگیان گیلان 

تاریخ صدور مجوز: ۱۰/۰۸/۱۳۷۸

رییس مجمع: سروش اکبرزاده

اعضای شورای مرکزی: غلامرضا مدبری‌فر، نعمت‌الله اکبری، علی‌رضا عزیزی،اسحاق راستی، اصغر ثابت، سیف‌الله تقی‌دوست، ابراهیم مطهری، علی مدبری و ثابت شایگان

آخرین مجمع عمومی: ۱۳۸۷

مجمع عمومی بعدی: نامشخص

در حال حاضر جلسات اعضا برای تنظیم تاریخ مجمع در حال برگزاری است

نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری:

۱۳۷۶: سید محمد خاتمی

۱۳۸۴ و۱۳۸۸ : نامزدهای جریان اصلاحات

۱۳۹۲: حسن روحانی

نامزدهای انتخابات مجلس شورای اسلامی:

مجلس ششم: لیست ائتلاف اصلاح طلبان ، دور دوم، احمد رمضان‌پور

مجلس هفتم،هشتم و نهم : دعوت به حضور در انتخابات

 

کانون فرهنگیان استان گیلان

تاریخ صدور مجوز: ۱۴/۰۷/۱۳۸۳

رییس: فریبرز ستوده

اعضای حزب در حال رایزنی و برگزاری جلسات جهت تدوین برنامه کاری جدید و برگزاری مجمع و تعیین اعضای جدید شورای مرکزی هستند

نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری:

۱۳۸۸: نامزدهای جریان اصلاحات

۱۳۹۲: حسن روحانی

نامزدهای انتخابات مجلس شورای اسلامی:

مجلس ششم: لیست ائتلاف اصلاح طلبان در گیلان

مجلس هفتم،هشتم و نهم : دعوت به حضور در انتخابات