سید فرزام حسینی

مکررا برای همه‌مان پیش آمده که هنگام عبور از خیابان، وقتی سوار خودرو هستیم و چراغ روبه‌رومان هم سبز است، باید حواسمان جمع باشد که عابری یکهو جلوی ماشین سبز نشود، باید به خاطر عبور عابر یا عابرانی پا روی ترمز بگذاریم. عابری که ناغافل، درصدد عبور از چراغ‌قرمز است و صبر ایستادن حتی چند ثانیه‌ای را هم ندارد؛ و نیز، البته این را هم می‌دانیم که در هرصورتی، اگر با عابر پیاده‌ای تصادف کنیم، مقصر ما هستیم، ولو اینکه شخصِ شخیص عابر، خودش را جلوی ماشین ما پرت کرده باشد، قانون همیشه حق را به عابر می‌دهد و در هر حالتی، راننده تقصیرکار است و لابد حواسش را جمع نکرده است.

رانندگان، ایست پشت چراغ‌قرمزها را رعایت می‌کنند، یعنی مجبورند که رعایت کنند، زیرا در صورت عدم رعایت جریمه سنگینی در انتظارشان است. بگذریم از بعضی مواقع که استثنائا، قانون توسط رانندگان رعایت نمی‌شود- مثل خود بنده که یکی دو باری رعایت نکردم و ای‌کاش رعایت می‌کردم تا …- اما عابران همیشه رعایت نمی‌کنند، یا شاید بهتر است بگویم بیش از پنجاه درصدشان هیچ‌وقت رعایت نمی‌کنند. چراغ روبه‌رویشان قرمز هم که باشد، جایی لابه‌لای ماشین‌ها پیدا می‌کنند و راه می‌افتند، توجهی هم به ترافیک ایجاد شده ندارند و سر بالا راه می‌روند. آن‌جاست که بوق ماشین‌ها هوا می‌رود، گرچه ناگزیر به فشار پدال ترمز هم هستند، چراکه در هر صورتی، ماشین در برابر عابر مقصر است. اما چرا؟ این قانون از کجا می‌آید، چرا عابران هیچ‌وقت مقصر نیستند؟ چرا جریمه‌ای برای عابران در قانون در نظر گرفته نشده؟ کافی‌ست فقط یک روز پشت چراغ‌قرمز ابتدای خیابان امام خمینی شهرداری رشت بایستید و دقت کنید، ببینید وقتی چراغ عابر قرمز می‌شود، چند نفر بی‌اعتنا به مسیرشان ادامه می‌دهند؟ فاجعه است، تعداد این عابران بیشتر از آن چیزی‌ست که تصور می‌کنیم. تحمل سی ثانیه ایستادن را هم نداریم- خودم را هم عرض می‌کنم- آن‌وقت واکنش مامورین راهنمایی و رانندگی چیست؟ هیچ، نهایتا یک تذکر شفاهی که خانم/آقا لطفا بایستید تا چراغتان سبز شود! این‌که نشد؛ گمان می‌کنم باید جریمه‌ای هم برای عابران در نظر گرفته شود، آنها هم- ما هم- باید برای عبور از چراغ‌قرمز جریمه بپردازیم، این فرهنگ در بین ما نهادینه نشده و لاجرم رعایتش هم نمی‌کنیم. تا شاید به این طریق- به طریق قانون اجباری- پا بگیرد، دست‌کم برای عبور از چراغ‌قرمز باید جریمه‌ای در نظر گرفته شود. تا وقتی همیشه حق با عابر باشد، همین آش است و همین کاسه، قانون را به‌تساوی برقرار کنیم، همان‌طوری که حق را، آن‌وقت توفیری حاصل خواهد شد، البته شاید.